 Lærissneið Til eru þeir sem halda því fram að magakveisur og skot séu bara eðlilegur þáttur í grillmenningu Íslendinga – nánast sjálfsagður hluti af sumarstemmningunni – og virðast ekki telja neina sérstaka ástæðu til að viðhafa sérstakt hreinlæti og aðgát við grillið. Þeir um það. Við hin, sem langar ekkert til að leggjast í magapest í sumar, þurfum hins vegar að hafa eitt og annað í huga til að forðast sýkingar og kveisur.
Reyndar er ekki mjög algengt að lambakjöt valdi matareitrunum, þar eru aðrar kjöttegundir mun varasamari. Þeir sýklar sem algengast er að valdi matareitrun í grillmat eru kampýlóbakter, salmonella og E.-coli (saurgerlar). Algengast er að hinir tveir fyrrnefndu finnist í kjúklingum þótt þeir geti vissulega fundist víðar en saurgerlasýkingar tengjast mjög gjarna hökkuðu kjöti.
Alla rétti úr hakki er nauðsynlegt að steikja í gegn, þannig að ekki sjáist bleikur litur í miðju og allur safi sem rennur úr kjötinu á að vera tær. Hvað varðar rautt, óhakkað kjöt er þetta ekki jafnmikilvægt, þar sem sýklarnir berast yfirleitt í kjötið við slátrun og meðhöndlun og eru því eingöngu eða fyrst og fremst á yfirborðinu. Þetta kjöt má því vera bleikt í miðju og lamba- og nautakjöt má jafnvel vera vel rautt.
· Ef kjötið er keypt frosið eða tekið úr frysti þarf að gæta þess að það hafi náð að þiðna til fulls áður en það er sett á grillið. Kjöt sem enn er frosið eða ískalt í miðju grillast oft ójafnt og hætt er við að það brenni að utan áður en það nær að hitna nægilega í gegn.
· Kjöt grillast jafnar ef það er ekki tekið beint úr kæli, heldur látið ná nokkurn veginn stofuhita áður en það er sett á grillið, en þess verður þó að gæta vel að það bíði ekki lengi við stofuhita eða í heitu veðri utandyra. Slíkt skapar kjöraðstæður fyrir sýkla.
· Hrátt kjöt á aldrei að snerta mat sem búið er að elda eða á ekki að elda. Aldrei má leggja slíkan mat á borð, bretti eða fat sem hrátt kjöt hefur legið á, nema þvo það vel áður, né nota hnífa og önnur áhöld sem notuð hafa verið á hrátt kjöt.
· Í hvert sinn sem maður hefur snert hrátt kjöt þarf að þvo hendurnar vel á eftir. Sumum finnst kannski of mikið vesen að vera alltaf að hlaupa inn til að þvo sér en krossmengun frá hráu kjöti yfir í önnur matvæli er oft það sem veldur alvarlegustu sýkingunum.
· Grillið þarf að vera orðið vel heitt áður en kjötið er sett á það. Best er að snúa kjötinu oft og færa það til á grindinni svo að það grillist jafnt. Aldrei á að láta hrátt kjöt snerta full- eða hálfgrillað kjöt.
· Kjötið er ekkert endilega steikt í gegn þótt það sé farið að brenna að utan. Best er að hafa hitann jafnan og meðalháan, fremur en grilla við of háan hita svo að kjötið brenni fljótt.
· Ef kjötið hefur legið í kryddlegi eða sósu má ekki bera löginn eða sósuna fram með kjötinu á eftir nema sjóða hann fyrst rösklega í nokkrar mínútur. Ekki á heldur að pensla kjötið rétt áður en það er tekið af grillinu með kryddlegi sem það hefur legið í.
· Ef verið er að grilla mikið magn í einu getur verið góð lausn að byrja innandyra og steikja kjötið til hálfs eða meira í ofninum en ljúka síðan eldamennskunni á grillinu til að fá bragðið. Þetta flýtir fyrir, sparar tíma og dregur úr hættu á krossmengun.
|